Xuất khẩu may mặc: CMT, FOB, ODM và con đường nâng cao giá trị
Dệt may là ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Các phương thức sản xuất xuất khẩu, thị trường chính và cách doanh nghiệp nhỏ tham gia chuỗi cung ứng.
Dệt may là một trong những ngành xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, với các thị trường chính là Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Canada, Trung Quốc. Doanh nghiệp có thể tham gia theo nhiều phương thức khác nhau.
Các phương thức sản xuất xuất khẩu
- CMT (Cut – Make – Trim): nhận nguyên phụ liệu của khách, chỉ cắt, may, hoàn thiện. Vốn ít, rủi ro thấp nhưng giá trị gia tăng thấp.
- FOB: tự mua nguyên phụ liệu theo yêu cầu của khách, sản xuất và giao hàng. Giá trị gia tăng cao hơn, cần vốn và năng lực tìm nguồn nguyên liệu.
- ODM: tự thiết kế, phát triển mẫu, đề xuất cho khách. Giá trị cao hơn nữa.
- OBM: sản xuất và bán dưới thương hiệu riêng.
Thị trường và yêu cầu
- Mỹ: thị trường lớn nhất, đơn hàng lớn, yêu cầu tuân thủ về an toàn sản phẩm, nhãn mác (thành phần sợi, xuất xứ, hướng dẫn giặt), trách nhiệm xã hội và quy định về nguồn gốc nguyên liệu.
- EU: hiệp định EVFTA ưu đãi thuế khi đáp ứng quy tắc xuất xứ; xu hướng mạnh về bền vững, tuần hoàn, minh bạch chuỗi cung ứng.
- Nhật Bản: yêu cầu chất lượng rất cao, quy tắc xuất xứ theo các hiệp định.
- Hàn Quốc, Canada, Úc và các thị trường CPTPP.
Doanh nghiệp nhỏ bắt đầu từ đâu
- Làm vệ tinh, gia công cho các doanh nghiệp lớn để học quy trình và tiêu chuẩn.
- Tập trung vào sản phẩm ngách: đồ thể thao, đồ bảo hộ, đồ trẻ em, thời trang thủ công, sản phẩm từ chất liệu tự nhiên.
- Đạt các chứng nhận trách nhiệm xã hội cơ bản mà khách thường yêu cầu.
Chi phí và giá
- Báo giá theo từng mã hàng dựa trên định mức nguyên phụ liệu, thời gian may (SMV), chi phí nhân công, chi phí chung, lợi nhuận.
- Hiểu rõ tiêu chuẩn kiểm tra chất lượng khách áp dụng, thường theo AQL.
Xu hướng
- Bền vững: vải tái chế, hữu cơ, giảm hoá chất, tiết kiệm nước, năng lượng.
- Truy xuất nguồn gốc đến tận sợi, bông.
- Đơn hàng nhỏ, đa dạng, giao nhanh: cơ hội cho xưởng linh hoạt.